Q&A
Automatisch statussen, mediaantijden en meer

1. Techniek & Betrouwbaarheid
1. Wat is het verschil tussen een gemiddelde en een mediaan
Een mediaan wordt bepaald door de waarden van laag naar hoog te sorteren en daar de middelste waarde van te nemen. Een gemiddelde wordt berekend door alle waarden op te tellen en te delen door het aantal opgetelde waarde.
Voorbeeld
Waarden: 1 3 4 5 6 6 10 12 23
Van bovenstaande waarden geldt de mediaan = 6. De waarde van de lage en hoge waarden beïnvloeden de mediaan niet direct. Voor deze waarden geldt het gemiddelde = 7,7. De waarde van de hoge en lage waarden beïnvloeden het gemiddelde direct.
2. Hoe wordt de postmediaan berekend?
Om de uitruktijden goed te kunnen berekenen, hebben we minimaal vijftig prio-1 uitruktijden nodig. Sommige posten halen dat in één jaar, andere posten hebben daar meerdere jaren voor nodig. Zodra er genoeg uitrukken zijn, worden de tijden verdeeld in dag- en ANW-uren. Omdat we de gegevens wel actueel willen houden, gebruiken we maximaal drie kalenderjaren: zo recent mogelijk, en alleen meerjarig als er in het meest recente kalenderjaar minder dan 50 tijden zijn gerealiseerd. Door steeds hele jaren te pakken, heb je geen last van seizoenseffecten.
Voorbeeld
Stel, Post A heeft in 2025 maar 39 prio-1 uitruktijden. Omdat dit minder dan 50 tijden zijn, tellen we er het jaar 2024 bij, waarin er 45 uitruktijden waren. Samen zijn dat 39 + 45 = 84 uitrukken, en dat is voldoende. Met deze 84 uitruktijden wordt de mediaan bepaald.
Post B heeft in 2025 een aantal van 52 prio-1 uitrukken. Dat is meteen genoeg, dus we gebruiken alleen die data van 2025.
3. Wat wordt bedoeld met de postmediaan?
Met ‘postmediaan’ wordt bedoeld dat de mediaan die bepaald is op basis van de uitruktijden van de TS van deze post, geldt voor alle voertuigen op deze post. De mediaan van een redvoertuig is dus hetzelfde als de mediaan van de TS.
4. Wanneer wordt de automatische status "uitgerukt" (UT) geregistreerd? Is dit het moment dat de voorwielen over de kazernedrempel rijden?
Er zijn een aantal parameters verbonden aan het registreren van de automatische status ‘uitgerukt’.
Wanneer het voertuig minimaal 10 meter in beweging is vanuit de beginpositie met een minimale snelheid 5 km/u wordt de status ‘uitgerukt’ en het tijdstip geregistreerd;
5. Is status "uitegrukt" (UT) de enige status die automatisch wordt gegenereerd?
Nee, ook de status ‘ter plaatse’ (TP) wordt automatisch gegenereerd. De hieraan verbonden statustijd (de zogeheten opkomsttijd) geldt niet voor de mediaan.
6. Worden de handmatige statussen nog steeds gebruikt?
Jazeker! In de eerste plaats zijn deze statussen heel erg belangrijk voor de meldkamer en de daaraan verbonden processen. In de meldkamer zijn de automatische statussen namelijk niet zichtbaar.
Voor wat betreft de tijden die behoren aan de automatische statussen geldt voor de meeste posten nog dat de mediaantijden voor een deel ook worden bepaald met uitruktijden uit 2024 en mogelijk ook uit 2023. Voor deze jaren geldt dat er gerekend wordt met de uitruktijden die door handmatig statussen zijn gerealiseerd.
7. Hoe zeker kunnen we zijn dat de automatische statussen altijd correct worden geregistreerd, bijvoorbeeld bij een slechte internetverbinding?
Een internetverbinding is essentieel om de automatische status te laten registreren. Wanneer de iPad waar LiveNAV op draait niet in verbinding staat met het internet dan krijgt deze geen incident en route ‘ingeschoten’. Er wordt dan geen uitruktijd geregistreerd. De alarmering (het incident) wordt dan niet meegeteld bij het bepalen van de mediaantijd voor de post.
8. Hoe vaak wordt de software (LIveNAV) gëupdatet, en worden wij daarover geïnformeerd?
LiveNAV wordt regelmatig geüpdatet. In de meeste gevallen gebeurt dit automatisch en merkt een post daar niets van. Het aanspreekpunt voor de iPads op de post kan daar meer over vertellen.
9. Wat gebeurt er als de iPad of de LiveNAV tijdens een uitruk niet functioneert - valt het systeem dan terug op handmatige invoer?
Wanneer het systeem niet functioneert, dan wordt er geen uitruktijd geregistreerd met de automatische status. Deze uitruk wordt dan niet meegenomen bij het bepalen van de mediaantijd en heeft dus geen positief en ook geen negatief effect.
10. Wat gebeurt er als de iPad niet in het voertuig aanwezig is of per ongeluk niet is opgestart?
Wanneer er automatisch geen route is ‘ingeschoten’ omdat de iPad uit stond of niet aanwezig is in het voertuig, dan wordt geen uitruktijd geregistreerd en wordt deze uitruk niet meegenomen bij het bepalen van de mediaantijd. Dit heeft dus geen positief en ook geen negatief effect.
2. Controle & Correctie
11. Is er een mogelijkheid om foutief geregistreerde tijden handmatig te corrigeren, en zo ja, wie mag dat doen?
Nee, foutieve tijden of niet realistische tijden kunnen niet worden gecorrigeerd.
12. Wie is er verantwoordelijk als een status niet goed geregistreerd is - de post of de techniek?
Wanneer de iPad correct lijkt te functioneren en er wordt geen automatische uitruktijd geregistreerd, dan zal operationele voorbereiding (Brandweer Planvorming) ingeschakeld moeten worden om uit te zoeken waar dit aan ligt.
De post zelf moet ervoor zorgen dat de iPad aan staat, verbonden is met het internet en deze zich in het voertuig bevindt. Zijn hier problemen mee, neem dan zo spoedig mogelijk contact op met de ICT-afdeling van de VRF.
Wanneer je in LiveOP X de feedback-knop gebruikt dan komt je melding direct op de juiste plek. Deze kan dan snel worden opgepakt. Ook het bevelvoerdersformulier in Veiligheidspaspoort kan gebruikt worden om contact met jou of je post op te laten nemen.
13. Wanneer we als prio 2 zijn gealarmeerd en het wordt onderweg een prio 1-uitruk. Telt deze mee voor onze prestatie?
Wanneer de centralist van de meldkamer het incident in GMS (Gemeenschappelijke Meldkamer Systeem) daadwerkelijk omzet naar prio 1, dan wordt de geregistreerde uitruktijd meegenomen bij het bepalen van de mediaan.
14. Wanneer we een keertje heel lang over doen om uit te rukken, wordt deze tijd dan niet meegeteld voor onze prestatie?
Wanneer het gaat om een prio 1-uitruk dan telt deze tijd mee bij het bepalen van de mediaan. Door het gebruik van een mediaan heeft de langzame uitruktijd geen directe invloed op de mediaantijd.
3. Transparantie & Feedback
15. Worden de uitruktijden ook zichtbaar voor ons als post, zodat we inzicht hebben in onze eigen prestaties?
De ploegleiders beschikken over een dashboard waarin de geregistreerde automatische statustijden inzichtelijk zijn (StatusJournaal). De automatische statustijden zijn niet zichtbaar in Veiligheidspaspoort (VP). De statustijden die in VP worden vermeld, zijn de handmatige statustijden.
16. Krijgen we na een inzet een terugkoppeling van de geregistreerde tijden, zodat we weten hoe snel we zijn uitgerukt?
De automatische statustijden zijn direct na een uitruk niet inzichtelijk. De ploegleider kan deze terugvinden in het dashboard dat hiervoor is ontwikkeld (het StatusJournaal).
17. Hoe verhouden de automatische geregistreerde uitruktijden zicht tot de handmatige uitruktijden we we voorheen gebruiken?
In principe moeten de automatisch en de handmatig geregistreerde uitruktijden gelijk zijn. Immers, wanneer het voertuig de kazerne verlaat dient de bevelvoerder handmatig te statussen en door de vetrekkende beweging wordt er automatische status geregistreerd. Wanneer een bevelvoerder eerder handmatig statust en de chauffeur wacht met wegrijden – bijvoorbeeld omdat er nog een manschap opkomt en nog in moet stappen – dan zal de automatische uitruktijd langzamer zijn dan de handmatige uitruktijd. De automatische uitruktijd is wel realistischer en eerlijker.
4. Gebruiksgemak & Instructie
18. Hoe eenvoudig is het voor chauffeurs en bevelvoerders om te zien welke status het voertuig heeft tijdens de rit?
De geldende status tijdens de rit is af te lezen in LiveOP. Hier wordt de status getoond die handmatig is ingegeven.
19. Krijgen vrijwilligers een korte uitleg of instructie hoe het automatische statussen werkt, zodat ze begrijpen wat er gebeurt?
Door deze ‘Q&A’ te delen hopen we dat de techniek, werking en het gebruik van de automatische statussen voor iedereen duidelijk is. Wanneer je hier toch nog vragen over hebt, dan kun je deze altijd stellen via kvt@brandweerfryslan.nl of via de ploegleider en/of clusterhoofd.
20. Waarom blijft het nodig om handmatig te statussen?
De automatische statussen zijn niet zichtbaar in de meldkamer. Daarom is het belangrijk om ook nog handmatig te statussen, omdat hieraan procedures en processen zijn verbonden op de meldkamer. Bovendien worden statussen als ‘beschikbaar’ (BS), ‘ingerukt’ (IR) en ‘kazerne’ (KZ) niet automatisch gegenereerd, omdat dat technisch erg ingewikkeld zou zijn. Bijvoorbeeld: hoe kan automatisch bepaald worden wanneer een eenheid weer beschikbaar is?
21. Kunnen wij als vrijwilligers input geven om het systeem gebruiksvriendelijker of betrouwbaarder te maken?
Suggesties en ideeën voor het verbeteren van processen zijn altijd welkom. Gezamenlijke werken we aan een zo betrouwbaar mogelijke omgeving en techniek. Deel ze via kvt@brandweerfryslan.nl.
5. Tijd & Registratie
22. Wordt de automatische status alleen gegenereerd bij de TS'en of ook bij de andere voertuigen?
Ja, voor elk voertuig dat is gekoppeld aan een incident en gebruik maakt van LiveNAV geldt dat hiervoor de automatische status wordt gegenereerd. Voor het bepalen van de (post)mediaan wordt alleen gekeken naar de gegenereerde tijden van de TS van een post.
23. Wordt de uitruktijd gemeten vanaf het moment dat de melding binnenkomt of vanaf het moment dat het voertuig vertrekt?
De definitie van de uitruktijd is het moment dat de alarmering wordt gedaan tot het moment dat het voertuig vertrekt vanaf de startpositie, in de meeste gevallen de kazerne.
24. Hoe werkt het systeem als er meerdere voertuigen tegelijk uitrukken - wordt elk voertuig afzonderlijk geregistreerd?
Voor elk gealarmeerd voertuig geldt een afzonderlijke tijd die wordt geregistreerd door de eigen beweging die het voertuig maakt.
25. Worden oefenritten en testmeldingen ook meegenomen in de automatische registratie, en hoe wordt onderscheid gemaakt met echte inzetten?
Oefeningen waaraan de meldkamer meewerkt en die worden ingeschoten in LiveNAV zullen nooit als prio 1-uitruk worden ingeschoten. De statustijden worden wel geregistreerd. Deze worden niet meegenomen bij het bepalen van de mediaan.
